*****
"کتابخانه، گهوارهٔ مادرانهٔ واژهها"
در سایهسار قفسههای کتابخانه علی بن ابیطالب (ع) جویآباد، نهتنها کتابها که نفسهای گرم مادران و کودکان به هم میآمیزد؛ گویی هر ردیف از کتابها، شاخههایی هستند که آشیانهٔ عشق را برپا کردهاند. اینجا، مادران، نگهبانانِ خاموشِ دنیای کودکیاند؛ زنانی که آگاهانه دستان کوچک فرزندانشان را میگیرند تا لذتِ قدمزدن در باغِ واژهها را بیاموزند. آنها میدانند کتابخانه تنها مکانی برای برگههای مُهرخورده نیست، بلکه زادگاهِ رؤیاهایی است که فرداها را میسازند. با هر کتابی که برمیدارند، گویی دانههای ستارهای در خاکِ ذهن کودکان میکارند تا فردا، جنگلی از اندیشهها سر برآورد.
هر هفته، هنگامی که نورِ ملایم چراغها بر صفحههای کتابها میرقصد، مادران در کنار فرزندانشان مینشینند. گوش میسپارند به آوازِ لکنت دارِ کودکانشان که حروف را میخوانند، گاه درنگ میکنند تا شعری به زبان مادری زمزمه کنند؛ زبانی که ریشههایش تا اعماقِ خاکِ فرهنگشان فرورفته است. قصههای کهن را بازمیگویند، از پریانِ جنگل تا پهلوانانِ شاهنامه، تا کودکان بیاموزند که حتی اژدها را میتوان با شمشیرِ دانایی شکست داد. این مادران، جادوگرانی هستند که با واژهها، جهان را به چشم فرزندانشان رنگارنگ میکنند.
اما در پسِ این نقشِ مادرانه، رازی نهفته است: آنها نیز دانشآموزان همیشگیِ کتابخانهاند. هر پنجشنبه، وقتی کودکان غرق در ماجراهای کتابها میشوند، مادران حلقهٔ دیگری میسازند؛ حلقهٔ زنانِ خردجویی کهبرگهای کتابها را ورق میزنند، نه برای فرار از زندگی که برای در آغوش کشیدنِ ژرفای آن. کتابهای فلسفه، روانشناسی، شعر و جامعهشناسی را میخوانند تا دنیا را نه آنگونه که هست که آنگونه که باید باشد، بفهمند. این خوانشها، آیینههایی هستند که خودشان را در آن میبینند؛ گاه سؤالی وجودشان را میخراشد و گاه پاسخی قلبشان را روشن میکند. آنها میآموزند که مادر بودن، تنها پرورشِ جسم نیست، بلکه آبیاریِ روحِ نسلی است که باید جهان را از نو تعریف کند.
این ارتباطِ دوگانهٔ مادران با کتابخانه – هم به عنوان مربی و هم به عنوان دانشجو – رشتههای نامرئی را میتند که از خانوادهها فراتر میرود و تاروپودِ محله را استحکام میبخشد. زنی که در سکوتِ کتابخانه، قدرتِ «نه» گفتن را میآموزد، فردا در برابر تبعیضها میایستد. مادری که از دلِ کتابها، صلح را درک میکند، آن را در گفتارِ روزمره به فرزندش میدمد. کتابخانه، به آنها یادآوری میکند که تغییرِ جهان، از درونِ خانهها آغاز میشود؛ از همان جایی که کوچکترین عضوِ خانواده، کتابی دربارهٔ ستارهها میخواند و خوابِ کشفِ کهکشانها را میبیند.
و اینچنین، کتابخانه علی بن ابیطالب (ع) جویآباد، تبدیل به قلبِ تپندهٔ محله میشود. مادران، این پلهای زندهٔ فرهنگی، نهتنها میراثِ ادبی را نسل به نسل منتقل میکنند که با دانشِ نوینِ خود، پلی بهسوی آینده میسازند. هر کتابی که میخوانند، سنگی است در بنای جامعهٔ فردا؛ جامعهای که در آن، هر مادری مهندسِ عاطفه است و هر کودکی، معمارِ امید.
آری، در این کتابخانه، مادران فرشتگانِ زمینیاند؛ بالهایشان از صفحات کتابها ساخته شده و آوازشان، ترانهٔ تولدِ جهانی نوست. آنها ثابت کردهاند که کتابخانه، تنها جایگاهِ کتابها نیست، بلکه گهوارهای است برای پرورشِ انسانهایی که فردا، تاریخ را با مرکبِ مهربانی و خِرَد خواهند نوشت.
*****
اگر دوست دارید تقویم سال 1404 هجری شمسی با طراحی کتابخانه علی بن ابیطالب (ع) جوی آباد را داشته باشید